گربه رها شده توسط هاروکی موراکامی

رها کردن یک گربه، هاروکی موراکامی، فیلیپ گابریل (ترجمه) (هارویل، اکتبر 2026)
در رمانهای هاروکی موراکامی والدین بسیار کم هستند. شخصیتهای اصلی این نویسنده ژاپنی اغلب از دوستان خود دور میشوند، اما تقریباً همیشه از خانوادههای خود بیگانه هستند. این بیگانگی تخیلی منعکس کننده فرسایش جمع گرایی پس از جنگ در ژاپن با بزرگ شدن موراکامی است، بدون در نظر گرفتن شکاف ایدئولوژیک فزاینده بین نسل نظامی و فرزندانشان. با این حال، حتی با در نظر گرفتن فروپاشی خانواده سنتی، شخصیتهای موراکامی نمونههای افراطی این روند هستند. آنها منبع عمیق تر و شخصی تر را پیشنهاد می کنند. در خاطرات خود در سال 2026، رها کردن یک گربه موراکامی داستان پدرش را روایت میکند، نویسندهای که معمولاً خصوصی است و به خوانندگان روایتی صمیمی از رابطهای که به دلیل فرسودگی نسلها تیره شده است، ارائه میکند.
در ابتدا به عنوان a یک نیویورکی مقاله در سال 2019، نسخهی خانه تصادفی پنگوئن با مصور و گسترش فراوان رها کردن یک گربه تصویر کامل تری از پدر موراکامی ارائه می دهد. این با موراکامی پدر و پسر دوران کودکی اش شروع می شود که گربه خانگی خود را در ساحل رها می کنند. آن دو حیوان را که اکنون بار سنگینی بر دوش خانواده است، در جعبه مقوایی رها می کنند و دو کیلومتری خانه را رکاب می زنند. پس از بازگشت متوجه می شوند که حیوان رها شده آنها را در آنجا شکست داده است. پدر موراکامی که تحت تأثیر بازگشت معجزه آسا او قرار گرفته، به گربه اجازه می دهد تا نقش خانگی خود را از سر بگیرد.
این خاطرات با حکایات بیشتری در مورد پدر موراکامی، که در سال 1917 متولد شد، پیش از اینکه در سه نوبت جداگانه به ارتش فراخوانده شود، یک کشیش بودایی شاگرد بود، ادامه مییابد. در اینجا، تنش بین امر معنوی و رزمی مناسب یک شخصیت پدری است که با پیشرفت کتاب بیشتر از هم جدا می شود. تصویر موراکامی از پدرش که او را مردی قادر به شفقت و کینه توزی، عملی بیرحمانه و عاشقانههای شاعرانه میداند، بین ایمان واقعی مرد و خشونتی که ممکن است در میدان جنگ مرتکب شده باشد، درهم میرود. به هر حال، او بخشی از لشگر بود که مدت کوتاهی پس از سقوط شهر در سال 1937 به نانکینگ فرستاده شد، دوره ای که با جنایات مشخص شد – جنایاتی به قدری لعنت کننده که رویزیونیست های ژاپنی در تلاش های خود برای حذف آنها از کتاب های درسی مدرسه خستگی ناپذیر بودند. موراکامی که وقتی جوانتر بود از مطرح کردن این موضوع می ترسید و در بیشتر عمرش از شخصیت پدرش دور بود، هرگز نمی دانست که آیا پدرش در این ظلم گسترده دست داشته است یا خیر.
آنچه او با کندوکاو در سوابق تاریخی و گزارش های شخصی سربازان کشف می کند، شرایط غیربهداشتی و بدی است که پدر جوانش در خدمت به ملت خود تحمل کرده است. واقعیت های خشن ژاپن در زمان جنگ، چه خشونت تکان دهنده و چه غفلت مزمن، به زخم نسلی تبدیل می شود که موراکامی را آزار می دهد. طرفداران این نویسنده ژاپنی ممکن است شواهدی از این آسیب مداوم را به یاد بیاورند، به ویژه در رمان های او تواریخ پرنده پیچ در پیچ. از نظر موراکامی، تاریخ صرفاً روایتی بیعلاقه از گذشته نیست، بلکه همانطور که در اینجا میگوید، «خون گرمی در ذهن خودآگاه و ناخودآگاه ما جاری است.[s]”
او اعتراف می کند که مقاومت موراکامی در برابر این جریان تسلیم ناپذیر به تنش های عمیق خانوادگی منجر شده است. موراکامی پدر، یک دانشگاهی اهل مطالعه که مجبور به ترک تحصیلات عالیه شد، دوست داشت تنها فرزندش راه او را ادامه دهد. موراکامی می نویسد: “احساس دارم.”
که پدرم امیدش را به من، پسرش میگذاشت تا آنچه را که در زندگیاش انجام نداده بود، انجام دهم. وقتی بزرگ شدم و شخصیت خودم را شکل دادم، جدایی روانی بین ما بدتر و آشکارتر شد. ما هر دو سرسخت بودیم و تسلیم دیگری نمی شدیم. وقتی صحبت از بیان مستقیم افکارمان شد، شاید ما دو نفر شبیه هم بودیم.
موراکامی به دلیل – در واقع افتخار – به دنبال پیگیرانه اهدافش معروف شد، سرسختی تکنگر که به تولید پربار او دامن زد. جای تعجب نیست که او حاضر نبود تحمیل خواسته های خارجی، حتی خواسته های پدرش را بپذیرد. با این حال، هنگامی که او شکاف بین آنها را توصیف می کند که منجر به دهه ها بیگانگی شده است، یک نکته تاسف بار وجود دارد.
رها کردن یک گربه داستان برخورد نسل هاست که هر کدام با محیط خود رنگ می گیرند. پدر موراکامی دوران جوانی خود را در «دره تاریک» دهههای 1930 و 1940 گذراند، دورهای از نظامیگری افسارگسیخته و حکومت استبدادی در ژاپن. اگرچه او آرزو داشت شاعر و محقق شود، اما بارها به جنگ کشیده شد و بعداً در اوایل دوره پس از جنگ به حمایت از خانوادهاش در فقر پرداخت. موراکامی که در دهه 1950 دوران نوجوانی خود را سپری کرد و در دهه 1960 دانش آموز دبیرستانی بود، در مقابل، بخشی از یک جوان ژاپنی آزادتر بود که خود را با رد ارزش های بزرگانش تعریف می کرد. موراکامی، بدون شک تحت تأثیر دو دهه لیبرال و ثروتمند از نظر ایدئولوژیک، زمان کمی برای نظرات آموزشی و قدیمی پدرش داشت. او رویاهای خود را برای دنبال کردن داشت، از جمله رویاهایی که در نهایت تحقق یافت، یعنی راه اندازی یک کافه جاز.
بی اعتنایی به خواسته های والدین برای جوان طبیعی است، اما موراکامی که اینجا می نویسد، هفتاد ساله است. بر این اساس، او لحن آشتی جویانه تری اتخاذ می کند. انتقاد از نسل های پیشین برای کسانی که مهربانانه از حماقت های بزرگ گذشته در امان ماندند آسان است، اما نویسنده مراقب است که پدرش را تکان دهد. در خاطراتی که جایی بین سوابق تاریخی و روایت شخصی قرار دارد، او اذعان میکند که پدرش بینقص نبوده است، اما همچنین اذعان میکند که این مرد توسط والدینی که از نظر اقتصادی دچار مشکل بودند، رها شده و سپس مانند بسیاری از مردان جوان ژاپنی توسط دولتی که بیملاحظه جاهطلبیهای خشونتآمیز خود را دنبال میکند، مورد استثمار قرار گرفته است. به زبان ساده، پدر موراکامی تا حدی محصول زمان خود است.
همانطور که اغلب در رمان های خود نویسنده تاکید شده است، مردم با لگد و فریاد در جریان تاریخ کشیده می شوند – اما گاهی اوقات آنها آزادانه می چرخند. پدر موراکامی گربهشان را در ابتدای کتاب رها میکند، زیرا این کار در دهه پنجاه رایج بود. با این حال وقتی حیوان خانگی به طور معجزه آسایی به خانه می رسد، اجازه می دهد در آنجا بماند. این لحظه ای احساس و یادآوری به موراکامی است که فارغ از فاصله نسلی و ایدئولوژیک بین مردم، شفقت میراث دیگری از این «خون گرم» تاریخ است.
موراکامی در پایان این کتاب کوتاه اما سنگین مینویسد: «تمام کاری که میتوانیم انجام دهیم این است که هوای دورهای را که در آن زندگی میکنیم تنفس کنیم، بارهای خاص آن زمان را با خود حمل کنیم و در آن محدودیتها رشد کنیم.» سختی های دوره هر چه که باشد، انسان خوب در نهایت کسی است که فضای دلسوز بودن را در محدوده خودش پیدا می کند.
رها کردن یک گربه ممکن است بر روی محتوای گربه سانان فروخته شود، اما در درجه اول شبیه انسان است. این خاطرات برای هر کسی است که شیفته گرههای اخلاقی نسلها و تلاشهای کسانی مانند موراکامی است که میخواهند گرههای تاریخی و خانوادگی خود را باز کنند.


