اولین رمان برایس لاملا، آنچه باقی می ماند، با یک سخنرانی در مورد معماری پزشکی قانونی آغاز می شود، که راوی رمان، یک دانشجوی دکترای گالیسیایی ساکن نیویورک، تنها نیمی از آن را گوش می دهد و به خودش کمک می کند تا پشت میز ناهار کمک کند. توجه او اغلب بین نگرانی در مورد پایان نامه اش، زندگی در شهر و رابطه جدی او با دوست دخترش ماریانا دوخته می شود. تنها بعداً، در انتظار در ایستگاه اتوبوس، به سخنرانی باز می گردد و با تعجب می گوید: “آیا واقعاً می توان چیزهایی را که از دست رفته است بازگرداند، مکان هایی را که دیگر برای آوارگان وجود ندارد بازسازی کرد و در این روند به عدالت دست یافت یا حداقل غم آنها را کاهش داد؟”
به همین سادگی می‌توان این سوال را از تحقیقات خود راوی پرسید که مربوط به قسمتی از تاریخ اسپانیا است که کمتر شناخته شده است: جابجایی جوامع روستایی در گالیسیا در دوران دیکتاتوری فرانکو، زمانی که روستاها برای ایجاد مخازن برق آبی زیر آب رفتند و ساکنان آنها به شهرک‌های تازه ساخته نقل مکان کردند. زمانی که راوی درگیر زنی است که در بایگانی کشف می کند، رمان واقعاً اوج می گیرد. او که از روستای خود آواره شده و اسکان داده شده است، متعاقباً از خانه جدیدش اخراج می شود. سوابق نقل مکان او را مستند می کند، اما اطلاعات کمی از زندگی او را نشان می دهد. شاید به همین دلیل است که راوی به نوشتن داستان روی می‌آورد: چیزی که با تلاش او برای نوشتن پایان‌نامه آغاز می‌شود، به تدریج شکل یک رمان را می‌گیرد، احتمالاً رمانی که ما در حال خواندن آن هستیم. لاملا پیشنهاد می‌کند که داستان می‌تواند نوعی جبران را در توانایی خود در تصور آنچه که سابقه تاریخی نمی‌تواند بازگرداند ارائه دهد.
اما این حتی بزرگترین ترفند رمان هم نیست. لاملا توجه راوی را به آرشیو به داستان‌های داستانی خودش معطوف می‌کند و نشان می‌دهد که چگونه داستان‌های مربوط به گذشته همیشه با عمل گفتن شکل می‌گیرند. در یک صحنه، ماریانا به طور ناگهانی در روایت رمان دخالت می کند و توهم دنیای خیالی خودکفا را در هم می شکند و روایت راوی و آزادی هایی که او با واقعیت ها گرفته است را به چالش می کشد. پدرش بعداً سفر آنها از طریق گالیسیا را متفاوت از آنچه راوی توصیف می‌کند به یاد می‌آورد و در مورد آنچه قبلاً به ما گفته شده است تردید ایجاد می‌کند. در هر دو مورد، لاملا ماشین داستان سرایی را فاش می‌کند و به ما یادآوری می‌کند که نه زبان بوروکراتیک آرشیو و نه اختراعات نویسنده نمی‌توانند گزارشی فوری از گذشته ارائه دهند. بنابراین، آنچه داستان ارائه می‌دهد، گریز از این محدودیت‌ها نیست، بلکه راهی برای نمایان‌تر کردن آنها است. تنش بین عدم امکان بازیابی کامل چیزهایی که از دست رفته و نیاز به تلاش است که انجام می دهد. آنچه باقی می ماند چنین رمان تاثیرگذاری
با لاملا ایمیل هایی درباره تاریخ فراموش شده گالیسیا، استفاده ایدئولوژیک از معماری و نوشتن کتاب هایی که «رگ های هوایی» هستند رد و بدل کردم.
ایواندر جیمز ریس: بیایید از نو شروع کنیم. اولین بار از چه زمانی به این داستان فکر کردید و چگونه به رمان تبدیل شد؟
برایس لاملا: می‌توانم بگویم که کتاب ابتدا از یک حس بسیار واضح از تعجب یا شاید اضطراب در مورد منطقه زادگاه من ناشی شده است. من از گالیسیا آمده ام، که این منطقه بسیار روستایی است، و حدس می زنم که ما اغلب به مناطق روستایی به عنوان مناطقی فکر می کنیم که در آن اتفاقات زیادی رخ نمی دهد، یا حداقل رویدادهای تاریخی بزرگی در آن رخ نمی دهد. و در یک نقطه شروع به شنیدن کلماتی کردم که افراد خانواده من می گویند، مثلاً به برخی از همسایگان ما به عنوان “استعمارگر” یا برخی از روستاها به عنوان “شهرهای استعماری” اشاره می کنند و فقط پرسیدم: منظورت چیست؟ به این ترتیب شروع کردم به پرسیدن بیشتر در مورد این داستان، که داستان چگونگی آواره شدن مردم به اجبار به دلیل ساختن یک سد آبی است که به عنوان بخشی از یک پروژه مدرن سازی به منطقه ای که من در آن بزرگ شدم، Terra Chá منتقل شد. این احساس ناراحتی را ایجاد کرد، گویی همه این چیزهایی که برای من طبیعی به نظر می رسید در واقع نتیجه این نیروهای عظیم تاریخی است. از همین اضطراب بود که رمان متولد شد.
EJR: من از توصیف شما در مورد کشف اینکه منظره‌ای که همیشه بدیهی می‌گرفتید در واقع محصول نیروهای ساختاری بزرگ‌تر است، شگفت‌زده شدم. آیا نوشتن رمان نحوه درک خاطرات خود از بزرگ شدن در گالیسیا را تغییر داد؟
BL: بله، می‌توانم بگویم که روند نوشتن رمان، نحوه نگرش من به خاطرات بزرگ‌شدن و شاید حتی دید من به طور کلی گالیسیا را تغییر داد. چون رمان، با وجود اینکه در زمان حال می گذرد، بسیار به این جزئیات ملموس می پردازد که در نهایت از دوران کودکی من سرچشمه می گیرد. به عنوان مثال، روستایی گالیسیا پر از خانه های متروکه، سقف های فروریخته و علف های هرز است. در کودکی خیلی درباره آنها تعجب می کردم و فکر می کنم برخی از آن ها وارد رمان می شود، به خصوص در یکی از صحنه های پایانی که راوی وارد یکی از این خانه ها می شود. در برخی سطوح، این روند بازجویی از این حضورها است که کیفیتی هولناک دارند و همچنین از فرآیندهای گسترده مهاجرت روستایی و سلب مالکیت که زیربنای رمان است صحبت می کند.
EJR: ترجمه انگلیسی عنوان، آنچه باقی می ماند، دوگانگی جالبی بین کمبود و فرصت ارائه می دهد. آیا به “آنچه باقی می ماند” در درجه اول از نظر از دست دادن، آنچه که رفته است یا از نظر آنچه زنده می ماند و امکان ظهور چیز جدیدی فکر کرده اید؟
من دوست دارم کتاب ها را به عنوان فضاهای تعاملی ببینم که در آن جهان های مختلف با یکدیگر گفتگو می کنند.
BL: بله! من خیلی دوست دارم چگونه آن را بیان کردید. برای من این به نظر هم یک سوال است، شاید یک سوال ناامید کننده، و هم یک تایید: اگر چیزی باقی بماند؟ و در عین حال تأیید می کند که چیزی واقعاً باقی مانده است. من فکر می کنم این تنش در قلب رمان قرار دارد که در گالیسی به معنای واقعی کلمه هیچ کس باقی نمی ماند. اما من واقعاً فکر می کنم رمان خیلی بیشتر به سکونت علاقه دارد تا نوستالژی. آنقدر ناله نیست برای آنچه از دست رفته است. بلکه سعی می کند چیزهایی را که واقعاً باقی می مانند، حتی در یک روستای سیل زده، درک کند.
EJR: من از استفاده رمان از فضا شگفت زده شدم، به ویژه روشی که آپارتمانی که راوی با دوست دخترش به اشتراک می گذارد به تدریج در طول رابطه آنها تغییر می کند و منعکس کننده تغییرات در زندگی مشترک آنها است. در مورد رابطه بین فضاهایی که در آن زندگی می کنیم و زندگی عاطفی که در آنها می سازیم چگونه فکر کردید؟
BL: می‌توانم بگویم، شاید به طرز متناقضی، حرکت مداوم این درک بسیار ساختار یافته از فضای داخلی را به شما می‌دهد. مانند بسیاری از مردم نیویورک، من بیش از آنچه که فکر می کنم به یاد داشته باشم، آپارتمان را تغییر داده ام، و هر مکان جدید با روابط جدید، اشکال جدیدی از تجربه فضا همراه است. من فکر می‌کنم چیزی در مورد مراسم ورود و خروج از مکان‌ها، بوکس کردن و باز کردن بسته‌بندی وجود دارد که تصوری کاملا ملموس از زندگی خانگی به شما می‌دهد. من خانه را نه به‌عنوان چیزی ثابت، بلکه به‌عنوان چیزی که دائماً در حال ساخته شدن و از بین رفتن است، فکر می‌کنم و این درک از میان این توصیفات در رمان عبور می‌کند.
EJR: اما معماری همچنین می تواند برای دستکاری یا کنترل شیوه زندگی مردم استفاده شود. در خانه های دوران فرانسه ترا چا، شما در مورد اینکه چگونه آشپزخانه ها عمداً برای جلوگیری از زندگی مشترک طراحی شده اند، می نویسید. چگونه در مورد راه هایی که معماری می تواند برای تحمیل برخی روابط اجتماعی یا حتی ایدئولوژی به مردم ساکن در آن استفاده شود، فکر کردید؟
BL: یکی از اولین چیزهایی که با دیدن خانه‌هایی که برای این آوارگان ساخته شده‌اند، توجه شما را جلب می‌کند، این است که آنها با معماری بومی گالیسیا کاملاً متفاوت هستند – مانند بلوک‌های سفید و یکنواخت به نظر می‌رسند. انگار می‌خواهند خودشان را اعلام کنند و به عنوان بلندگوی یک ایدئولوژی عمل کنند. و این به داخل منتقل شد: به عنوان مثال، آنها این آشپزخانه های کوچک را ساختند، وقتی در حومه گالیسی آشپزخانه بسیار مهم است، این مکان معمولی است که مردم دور آتش جمع می شوند تا با هم باشند. من همیشه مجذوب این جنبه از معماری بوده‌ام، این که چگونه آن را چیزی بدیهی می‌دانیم، حتی اگر صمیمی‌ترین جنبه‌های زندگی ما را شکل می‌دهد و توسط شخص دیگری طراحی شده است، اغلب با برنامه‌ای که به دور از خنثی است.
EJR: مهاجرت و آوارگی در سراسر رمان جریان دارد، از موقعیت راوی به عنوان یک مهاجر در نیویورک تا جابجایی اجباری جوامع روستایی گالیسیایی تحت فرمان فرانکو. فکر می‌کنید این تجربیات متفاوت با مضامین گسترده‌تر رمان از دیاسپورا، تعلق و خانه چگونه ارتباط دارند؟
BL: پاسخ های مختلفی برای این سوال وجود دارد. من مطمئناً نمی‌خواستم دو نوع جابه‌جایی را با هم مقایسه کنم، که البته اساساً متفاوت هستند: از یک طرف، شما افرادی را دارید که به زور توسط یک دیکتاتوری بی‌رحمانه آواره شده‌اند. از سوی دیگر، یک جوان 20 ساله در نیویورک که دارای این حس مبهم نوستالژی است. برای من، شاید بیشتر در مورد زیر سوال بردن زندگی خودم بود و این که چرا به نظر می رسد به داستان هایی در مورد زندگی عشایری، آوارگی یا افراد بی جا کشیده می شوم. فکر می‌کنم می‌خواستم زندگی خودم را وارد کار کنم تا بفهمم چرا اینقدر درگیر این سؤالات هستم.
ای جی آر: در نیمه دوم رمان، راوی به گالیسیا بازمی گردد، جایی که رابطه او با پدرش، که فلج شده و قادر به صحبت کردن نیست، بیشتر مورد توجه قرار می گیرد. چرا برای راوی بازگشت به خانه مهم بود و در این قسمت از رمان چه احساسی نسبت به رابطه او با پدرش دارید؟
من کتاب را در نیویورک می نوشتم، جایی که احساس فضای شخصی سخت است. . . به نظر می رسد نوشتن در اینجا همیشه در اتاقی اتفاق می افتد که کاملاً مال شما نیست.
BL: فکر می کنم همیشه کتاب را به عنوان یک رمان در دو قسمت تصور می کردم زیرا می خواستم این اثر آینه ای بین نیویورک و گالیسیا داشته باشد. من دوست دارم کتاب ها را به عنوان فضاهای تعاملی ببینم که در آن جهان های مختلف با یکدیگر گفتگو می کنند. قسمت اول کمی انتزاعی تر، تقریبا بی اساس است، در حالی که قسمت دوم حس بسیار قوی از مکان دارد. در بخش دوم، شخصیت پدر در مقابل راوی قرار می گیرد. او مردی است که کارها را انجام می دهد، نه اینکه فقط به آنها فکر کند. او همچنین شخصیتی است که زیربنای بسیاری از مضامین کتاب است. پدری که البته از پدرم الهام گرفت، مردی است که به بیماری عصبی مبتلا شده است. اما حتی با این بیماری، او خلق می کند – اما این شکل آهسته و واسطه ای از آفرینش است. این یک اختراع از ابتدا نیست، بلکه روشی است برای کار با آنچه باقی مانده است، برای ساختن چیزی از اشیاء دور ریخته شده و رها شده، که شعرهای کتاب نیز هست.
EJR: هم پدر راوی و هم ماریانا برای روایت او از وقایع، روایت‌های متضادی ارائه می‌کنند، که اغلب نحوه بیان داستان خود را زیر سؤال می‌برند یا به چالش می‌کشند. به نظر می رسد این لحظات در روایت داستان نویس تردید ایجاد می کند و در عین حال توجه را به روند ساخت داستان ها جلب می کند. چرا گنجاندن این دیدگاه‌های رقیب برای شما مهم بود و چه چیزی در مورد افشای آثار داستانی به این روش به شما علاقه دارد؟
BL: از آنجایی که صدای راوی در کتاب بسیار غالب است، این ایده را دوست داشتم که متن را به چشم اندازها و احتمالات دیگر باز کنم. من دوست دارم کتاب‌ها را ظرف‌های باز و اثیری بدانم: فضاهایی که بیش از حد توسط مکانیک خودشان تعیین نشده‌اند، صداهایی دعوت‌کننده که می‌توانند داستانی را که گفته می‌شود مختل کنند. شاید به این موضوع هم ربط داشته باشد که من در نیویورک داشتم کتاب را می نوشتم، جایی که داشتن حس فضای شخصی با این همه آپارتمان های مشترک و فضاهای شلوغ سخت است. به نظر می رسد نوشتن در اینجا همیشه در اتاقی اتفاق می افتد که کاملاً مال شما نیست.
EJR: برای خوانندگانی که ممکن است با ادبیات گالیسی آشنا نباشند، توصیه می کنید از کجا شروع کنند؟ آیا نویسندگان یا کتاب های خاصی وجود دارند که فکر می کنید شایسته خوانندگان بیشتری هستند؟
BL: احتمالاً ایده خوبی است که با آنچه مترجم عالی من جاکوب راجرز به انگلیسی ترجمه کرده است شروع کنیم. به عنوان مثال، من مشتاقانه کار برتا داویلا را توصیه می کنم، که نثری بسیار متمایز دارد: هیپنوتیزم، آهسته، به نوعی عجیب. سنت شعری طولانی نیز وجود دارد. گالیسیا کاملاً متمایز است زیرا شعر ژانر ملی آن است و بسیاری از مشهورترین نویسندگان گالیسیا شاعر هستند. در میان کسانی که به انگلیسی ترجمه شده اند، می توانم بگویم که چوس پاتو نویسنده اصلی است، شاید شاعری که بیشترین تلاش را برای احیای سنت آوانگارد انجام داده است. همچنین به نظر من همه باید بخوانند دیسنه، توسط سوزانا سانچز آرینز که به این صورت ترجمه شده است و می گویند. این یک تمرین جذاب برای ساختن داستانی درباره میراث جنگ داخلی اسپانیا و سرکوب دیکتاتوری از طریق شنیده ها و شنیده ها است – کار واقعاً تماشایی. در نهایت، می‌توانم بگویم که انقلابی‌ترین نویسنده ادبیات گالیسی و یکی از نویسندگان واقعاً بزرگ اروپای قرن بیستم، در خارج از مرزهای ما به لحاظ جنایتکارانه ناشناخته باقی مانده است: XL Méndez Ferrín.
