مقالات

جنگ نفت اثر گای لارون


جنگ های نفتی: مبارزه برای کنترل که جهان مدرن را شکل داد، گای لارون (انتشارات دانشگاه ییل، اکتبر 2026)

«جنگ‌ها» در عنوان داستان جدید گای لارون در یک قرن و نیم گذشته به همان اندازه استعاری هستند که تحت اللفظی هستند. تعداد کمی از خوانندگان به قانع کردن تز او نیاز دارند که «انرژی یکی از ابزارهای اصلی ژئوپلیتیک است».

در مورد لنز لارون که مورد استفاده قرار گرفته حرف های زیادی برای گفتن وجود دارد. نفت یک موضوع متحد کننده کمی متفاوت برای یک دوره و جغرافیا ارائه می دهد که قبلا بارها به آن پرداخته شده است. اگرچه لارون در مناطق دوردست ترینیداد و اندونزی در داخل و خارج از آن است، اما او بر آنچه که او می‌گوید «منطقه پمپ بنزین، کمانی که از حوضه خزر در شمال تا خلیج فارس در جنوب امتداد دارد» تمرکز می‌کند. باکو در کنار آبادان و شبه جزیره عربستان قرار دارد.

بین سالهای 1885 و 1945، نیمه شمالی منطقه پمپ بنزین غالب بود و میادین نفتی باکو بسیاری از انرژی مورد نیاز اوراسیا را تامین می کرد. اما پس از جنگ جهانی دوم، نیمه جنوبی به جلو پرید. کشف میدان های غول پیکر در ایران، عراق، کویت و عربستان، مرکز ثقل را به خلیج فارس منتقل کرد.

ممکن است با برخی از جنبه‌های چارچوب او – مرکزیت ژئوپلیتیکی نفت در این منطقه خاص در مقایسه با سایرین – مشکل داشته باشیم، اما حداقل این تمرکز امکان کتابی منسجم و در دست لارون، بسیار خواندنی را فراهم می‌کند که از بسیاری جهات نمایانگر یک مرور تاریخی جهانی از آنچه می‌توان «قرن طولانی بیستم» نامید. این بسیار کمک می کند که لارون به حکایت جالب فردی و گویا نگاهی دقیق داشته باشد. به عنوان مثال، باکو قرن 19،

بالای ذخایر عظیم هیدروکربن ها قرار داشت. گاز از کف دریای خزر تراوش می کند، گاهی اوقات چنان شدید که کشتی ها واژگون می شوند. گاهی گاز مشتعل می شد و شعله های آبی رقصانی روی امواج دریای خزر ایجاد می کرد. در خشکی، گاز از زمین تراوش می کند و شعله هایی ایجاد می کند که بی پایان می سوزند. این امر توجه زرتشتیان را که پیروان دین پارسی باستان بودند به خود جلب کرد. آنها که به «آتش پرستان» معروفند، معبد خود را در روستای سوراخانی در حدود 10 مایلی باکو بنا کردند. بدون اطلاع آنها، گازی که به شدت در وسط معبدشان می سوزد، نشانه ای از قرار گرفتن آن در بالای یکی از بزرگترین میادین نفتی جهان است.

کتاب گسترده است dramatis personae با نوبل ها و روچیلدها از طریق سرگئی ویته، هایم وایزمن، کالوست گلبنکیان، چرچیل، مورگنتاو، لوید جورج، نصار و ابن سعود شروع می شود و شامل رهبران سیاسی، جاسوسان، بانکداران و کارگران نفت می شود.

در این راستا، بخش‌های پیشین در مورد توسعه اولیه باکو و دسیسه‌های تا جنگ جهانی اول و پس از آن، ممکن است نسبت به دوره‌های بعدی که بیشتر پوشش داده شده و خوانندگان (به هر حال برخی از آنها) آن را تجربه کرده‌اند، مورد توجه عمومی‌تر باشد. بین شکوفایی سیاست قدرت های بزرگ و روابط تجاری سفت و سخت، درک هایی وجود دارد که اگرچه به سختی مبهم یا غافلگیرکننده نیستند، اما با این وجود قابل توجه هستند. یکی این است که چگونه روسیه قبل از انقلاب یک نیروگاه در تجارت جهانی انرژی بود و به شرکت استاندارد اویل آمریکا دست به کار شد. دیگر این که چگونه بی تابعیتی کنونی کردها نتیجه بازی نفتی برای موصل است.

برای رهبران کرد، سقوط امپراتوری عثمانی دریچه ای زودگذر را گشود. به نظر می رسید که معاهده سور در سال 1920 امیدهای آنها را برای کردستان مستقل مدون می کرد. اما این آرزوها با استراتژی نفتی بریتانیا در تضاد بود… ترکیه مصطفی کمال سوور را رد کرد و خواستار بازگرداندن موصل شد… در سال 1926، پس از سال ها سرکوب، ترکیه پذیرفت که از ادعاهای خود دست بکشد. جامعه ملل موصل را به عراق اعطا کرد. ترکیه مقداری حق امتیاز نفت دریافت کرد. کردها چیزی نگرفتند. سرنوشت آنها، مانند سرزمینشان، در شبکه قدرت امپراتوری قرار گرفت.

یادآوری های زیادی از حماقت اجازه دادن به ادامه وضعیت موجود وجود دارد. هنگامی که خط لوله به حیفا، دهه‌ها در حال ساخت، سرانجام در سال 1935 افتتاح شد – همراه با عکسی از کمیسر عالی سر آرتور واچوپ و سر جان کادمن، «معمار امپراتوری نفت بریتانیا در خاورمیانه»، هر دو با کلاه‌های بالا و دم، آن امپراتوری تنها یک دهه از تاریخ آن فاصله داشت.

در حالی که قابل درک است، تمرکز لارون بر این منطقه خاص از اوراسیا، شکاف هایی بر جای می گذارد. اگرچه تلاش هیلتر برای میادین نفتی در قفقاز و نبرد استالینگراد با برخی جزئیات پوشش داده شده است، نقش تحریم نفتی ژاپن در سال 1941 در تسریع حمله به پرل هاربر ذکر نشده است. اگر این اتفاق نمی افتاد، جهان ممکن بود بسیار متفاوت به نظر برسد. چهره های هرمز در پایان; ونزوئلا ندارد.

لارون پایان نامه را با ذکر این نکته پایان می دهد:

این روزها جغرافیای پمپ بنزین دوباره خود را نشان می دهد. اتحاد انرژی روسیه و چین – که در زیرساخت‌ها شکل گرفته است تا احساسات… جدی‌ترین چالش برای سلطه آمریکا از زمان استراتژی برهم زدن شوروی در سال 1970 است. تقسیم بازار جهانی انرژی پس از جنگ سرد به بلوک‌های رقیب، که هر کدام توسط خطوط لوله و نیروی دریایی که حامیانش می‌توانند بسازند و از آن دفاع کنند، محافظت می‌شوند، یک انحراف نیست. این بازگشت به وضعیتی است که لحظه تک قطبی برای مدت کوتاهی متوقف شد. محورهای نفت، به معنای واقعی کلمه، خطوطی هستند که قدرت جهانی در امتداد آنها حرکت می کند.

به علاوه یک تغییرشاید، اگر چه انسان تعجب می کند که آیا این دهه می تواند یکی از آخرین طوفان های نفت باشد. در کمال تعجب بسیاری از ناظران، به نظر می رسد چین از اختلال اخیر زنجیره تامین اجتناب کرده است، زیرا انرژی های تجدیدپذیر و خودروهای الکتریکی به دنبال کاهش تقاضا برای نفت به عنوان یک کالای ضروری هستند. در برخی جهات جنگ های نفتی را می توان ادامه دیوید چافتز خواند مهاجمان، حاکمان و معامله‌گران: اسب و ظهور امپراتوری‌ها که بیانگر تسلط هزار ساله اسب در امور اوراسیا است. نفت آن دوران را به پایان رساند و نوشت که:

کودکان قرن بیستم در تلاش برای تصور گذار از نفت هستند، که به نظر می رسد تسلط آن بیش از 150 سال طول نمی کشد.


Source link

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

دکمه بازگشت به بالا